SELF POTANSİYEL

Self Potansiyel yöntemi (SP) yer yüzüne yada yer altına hiçbir elektrik akımı yada manyetik alan frekansı uygulamadan yapılır. Peki nasıl?

Yer içinin fizikokimyasal ve elektrokimyasal özellikleri (sponteneus) doğal yollarla kendiliğinden oluşan elektriğin ölçülmesine dayanan bir jeofizik yöntemidir. Uygulaması kolay ve ucuz olan bu yöntem 1970’li yıllardan bu güne jeotermal, jeoteknik ve çevresel jeofizikte ön tanıma (reconnesans) amacıyla kullanılmaktadır. Ancak sığ derinliklerde etkilidir. Self Potansiyel (SP) yöntemi  genel olarak baraj ve göletlerde su sızıntıları, rezervuar tabanları ve kirlenmiş jeolojik yapılar, dayklar, yeraltı suyu hareketleri (Büyük yeraltı suyu hareketlerinden bahsedilmiştir), heyelanlar, faylar, drenaj yapılar ve su kaçaklarının olduğu noktalarda kullanılmaktadır. Şirketimiz bu yöntemi hiç kullanmamış olsa da halen birçok jeofizikçi tarafından kullanılmaktadır.

Peki bu sistem hangi potansiyellere dayanmaktadır?

• Elektronik Potansiyel: Yeraltı gözenekli kayaçların içinde bulunan dar ve kılcal geçitler geçit uçlarında kutuplaşmaya yol açar. Buna akıl potansiyeli veya elektrokinetik potansiyel denir. Bu kutuplaşmasa meydana gelen akım milivolt birimindendir.
• Difüzyon Potansiyel: Tatlı ve tuzlu su girişimlerinde zemin kirlenmesi sonucu oluşan iyon konsantrasyonu farklı ortamlar arasında iyon nüfuzu ile oluşan akım potansiyelidir. Milivolt ile ölçülür.
• Nernst Potansiyel: Yeraltında farklı iyon ve faklı iyon konsantrasyon ortamları arasında iletken bir bağlantı olduğunda elektrokimyasal veya konsantre elektromotor kuvvetin meydana gelmesiyle oluşan akımdır. Milivolt ile ölçülür.
• Mineralizasyon Potansiyel: Yukarıda bahsedilen kutuplaşmaların oluşturduğu akım, demir minerallerinin bulunduğu bölgelerde reaksiyon oluşmasıyla yeryüzünde negatif merkezli doğal bir gerilim oluşturur. Bir tür pil gibi davranır. Volt ile ölçülür.

Değerli okurlar, daha önce belirttiğim gibi kullanmadığımız bir teknik olduğundan dolayı ölçüm cihazlarına, teknik donanıma ve matematiksel hesaplamalara makalemizde ter vermedik. Biz şirketimizde sadece manyetik alan açan yöntemlerle çalışmaktayız. Makalemizi burada bitirirken ilginize teşekkür ederim.