ÖZDİRENÇ NEDİR?

Özdirenç, jeolojik birimlerin elektrik geçirgenliği  yani iletkenlik özelliğidir. Özdirenç yöntemi jeolojik birimlerin elektrik özdirençlerinin saptanarak yer içi özelliklerinin tesbit edilmesini sağlayan bir yöntemdir. Kayaçların özdirençleri hakkında ayrı bir makalemiz var. O konu başlı başına farklı bir konudur. Bu konuda diğer makalemizden faydalanabilirsiniz. Özdirenç kısaca iletkenliğe dayanır. Ohm ve microsiemens ile ölçülür.

Suyun özdirenci çok tuzlu suda 200 ohm, taze suda 20 ohm, tuzlu suda 10 ohm ve deniz suyu gibi çok tuzlu suda 0,8 ohm gibi fiziksel değerleri vardır. İçilebilir suyun genel olarak özdirenci 10 ohm veya 1000 microsiemens olarak kabul görür. Özdirenç iyon mobilitesine bağımlıdır. Sıvı içindeki yüklü bir iyonun (q) hareket kabiliyeti ve mobilitesi (K), Birim elektrik alan (E) , Hızı (V) ise K= vE doğrudan orantılıdır.

Normal olarak su iyon içerir. Suyun elektrik iletkenliği iyon taşıma özelliğine bağlı olup su bulundurmayan ortamda geçirgenlik toprak için 3-4 ve elektrik iletkenliği çok küçüktür. Su miktarı arttıkça iletkenlik artar. Özdirencin kayaç dokusu bağımlılığı ise kayaç ortamında akım akış  yolları kayaç dokusuna bağlı olarak gelişigüzel olmaktadır. Burada en önemli olay yeraltı suyunun iletkenliğidir. Su türüne göre iletkenlik değişiklik gösterir. Suyun içindeki tuz oranı arttıkça iletkenlik de artar. Buna göre yine çok taze suyun iletkenliği 50 microsiemens / cm , taze suyun iletkenliği 500 microsiemens / cm,  Tuzlu suyun iletkenliği 1000 microsiemens / cm ve çok tuzlu suyun (deniz suyu) 50.000 microsiemens / cm ccivarındadır. Bu arada taze su dediğimiz saf sudur. Özdirençlerdeki normalin altında ve üstündeki tüm pikler ve değerlere anomali denir. Yeraltı suyunu taşıyan ortamların küre, silindir gibi genellenebilecek geometrik şekilleri yoktur.

Yeraltı suyu taşıyabilen ortamlar;

1- Alüvyon içindeki kum ve çakıl cepleri.

2- Kum ve çakıl katmanları

3- Eriyebilme özellikli boşlukta karbonatlı kayaçlar

4- Çatlaklı ve kırıklı kayaçlar olarak  sayılabilir.

Şimdilik özdirenç ve iletkenlik konusunda söyleyebileceklerim bu kadar.

Okuyucularıma teşekkür eder, saygılarımı sunarım.